Αριθμός 560/2019

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ

ΤΜΗΜΑ Δ'

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριο του στις 28 Νοεμβρίου 2017, με την εξής σύνθεση: Ε. Αντωνόπουλος, Σύμβουλος της Επικρατείας, Προεδρεύων, ελλείποντος Προέδρου του Τμήματος και σε αναπλήρωση της αρχαιοτέρας του Συμβούλου, που είχε κώλυμα, Ηλ. Μάζος, Ο. Παπαδοπούλου, Σύμβουλοι, Χρ. Μπολόφη, Ο. Νικολαράκου, Πάρεδροι. Γραμματέας η Μ. Τσαπαρδώνη.

Για να δικάσει την από 20 Δεκεμβρίου 2016 αίτηση:

των: 1. Εξωραϊστικού Συλλόγου με την επωνυμία «Η ΑΘΗΝΑ», που εδρεύει στην Αθήνα (Σπύρου Πάτση 127 - Βοτανικός), ο οποίος παρέστη με τον δικηγόρο *** (Α.Μ. ***), που τον διόρισε με πληρεξούσιο, 2..3....4.. 153......

κατά του Υπουργού Εσωτερικών, ο οποίος παρέστη με τον ***, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους.

Με την αίτηση αυτή οι αιτούντες επιδιώκουν να ακυρωθεί το υπ' αριθ. 27935/13.12.2016 έγγραφο του Υπουργού Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης.

Η εκδίκαση άρχισε με την ανάγνωση της εκθέσεως της εισηγήτριας, Παρέδρου Ο. Νικολαράκου.

Κατόπιν το δικαστήριο άκουσε την εκατοστή πεντηκοστή πρώτη (151η) εκ των αιτούντων ως δικηγόρο και τον εκατοστό πεντηκοστό δεύτερο (152ο) εκ των αιτούντων ως δικηγόρο και ως πληρεξούσιο των λοιπών αιτούντων που παρέστησαν, οι οποίοι ανέπτυξαν και προφορικά τους προβαλλόμενους λόγους ακυρώσεως και ζήτησαν να γίνει δεκτή η αίτηση και τον αντιπρόσωπο του Υπουργού, ο οποίος ζήτησε την απόρριψή της.

Μετά τη δημόσια συνεδρίαση το δικαστήριο συνήλθε σε διάσκεψη σε αίθουσα του δικαστηρίου  κ α ι

Α φ ο ύ  μ ε λ έ τ η σ ε  τ α σ χ ε τ ι κ ά  έ γ γ ρ α φ α

Σ κ έ φ θ η κ ε  κ α τ ά  τ ο ν  Ν ό μ ο

1. Επειδή, για την άσκηση της υπό κρίση αιτήσεως έχει καταβληθεί το νόμιμο παράβολο (*** ειδικά έντυπα παραβόλου).

2. Επειδή, με την αίτηση αυτή, η οποία παραπέμφθηκε προς εκδίκαση στο Συμβούλιο της Επικρατείας με την 7435/2017 εν συμβουλίω απόφαση του Διοικητικού Πρωτοδικείου Αθηνών, ζητείται η ακύρωση του υπ' αριθμ. ***/13.12.2016 εγγράφου (με αριθμό μητρώου υπηρεσίας ***) του Διοικητή του Αστυνομικού Τμήματος ***.

3. Επειδή, το δικόγραφο της υπό κρίση αιτήσεως υπογράφεται από δικηγόρο ως πληρεξουσία των αιτούντων. Κατά τη συζήτηση, όμως, της υποθέσεως στο ακροατήριο, οι τέταρτη έως ένατη (4-9), δωδέκατη έως εικοστός δεύτερος (12-22), εικοστός τέταρτος (24), εικοστός έβδομος (27), τριακοστός δεύτερος (32), τριακοστή πέμπτη (35), τριακοστός όγδοος και τριακοστή ένατη (38-39), τεσσαρακοστός πρώτος έως και τεσσαρακοστός πέμπτος (41-45), τεσσαρακοστός έβδομος έως και πεντηκοστή έβδομη (47-57), εξηκοστή πρώτη και εξηκοστός δεύτερος (6162), εξηκοστός πέμπτος έως και εξηκοστή έβδομη (65-67), εξηκοστός ένατος έως και εβδομηκοστός τέταρτος (69-74), εβδομηκοστός έκτος και εβδομηκοστός έβδομος (76-77), εβδομηκοστός ένατος έως και εκατοστή δωδέκατη (79-112), εκατοστή δέκατη τέταρτη έως και εκατοστός δέκατος ένατος (114-119), εκατοστή εικοστή δεύτερη έως και εκατοστός εικοστός τέταρτος (122-124), εκατοστή εικοστή έκτη έως και εκατοστός τριακοστός τρίτος (126-133), εκατοστός τριακοστός έκτος έως και εκατοστός τριακοστός όγδοος (136-138), εκατοστός τεσσαρακοστός (140), εκατοστός τεσσαρακοστός δεύτερος έως και εκατοστός τεσσαρακοστός έκτος (142146) και εκατοστή τεσσαρακοστή όγδοη έως και εκατοστή πεντηκοστή (148-150) των αιτούντων, κατά τη σειρά αναγραφής τους στο δικόγραφο, δεν παρέστησαν διά πληρεξουσίου δικηγόρου ούτε εμφανίσθηκαν για να δηλώσουν ότι εγκρίνουν την άσκηση της αιτήσεως, ενώ δεν έχει προσκομισθεί συμβολαιογραφική πράξη περί παροχής πληρεξουσιότητας εκ μέρους τους προς την υπογράφουσα το δικόγραφο δικηγόρο. Ούτε, άλλωστε, προσκομίσθηκε για τους ως άνω αιτούντες συμβολαιογραφική πράξη παροχής πληρεξουσιότητας εντός της προθεσμίας που τάχθηκε προς τούτο από το Δικαστήριο στον δικηγόρο που παρέστη κατά τη συζήτηση της υποθέσεως. Συνεπώς, ως προς τους εν λόγω αιτούντες η υπό κρίση αίτηση πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη, σύμφωνα με το άρθρο 27 παρ. 1 και 2 του π.δ. 18/1989 (Α' 8), όπως οι παράγραφοι αυτές αντικαταστάθηκαν με το άρθρο 4 παρ. 2 του ν. 2479/1997 (Α' 67).

4. Επειδή, όπως προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου, το προσβαλλόμενο με την υπό κρίση αίτηση έγγραφο του Αστυνομικού Τμήματος (Α.Τ.) Κολωνού εξεδόθη επί αιτήσεων που υπεβλήθησαν από την ***, εκατοστή πεντηκοστή πρώτη (151η) των αιτούντων, κατά τη σειρά αναγραφής τους στο δικόγραφο, ενεργούσα ατομικώς και ως πληρεξουσία δικηγόρος του πρώτου των αιτούντων εξωραϊστικού συλλόγου με την επωνυμία «Η ΑΘΗΝΑ». Με τις εν λόγω αιτήσεις από 10, 13, 21, 28 Νοεμβρίου 2016 και 5 και 10 Δεκεμβρίου 2016 ζητήθηκε από το Α.Τ. Κολωνού να ενεργήσει τα νόμιμα, ώστε να καταστεί δυνατή η πρόσβαση των ενδιαφερομένων σε χώρο κείμενο στην περιοχή του Βοτανικού, επί της Ιεράς Οδού αριθ. 114, στον οποίο, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς των αιτούντων, έχει τεθεί σε δημόσια λατρεία από την Ιερά Αρχιεπισκοπή Αθηνών των Γνησίων Ορθοδόξων Χριστιανών ο «Ιερός Ναός Αγίας Τριάδος - Παναγίας Ελευθερώτριας», προκειμένου να τελεσθεί λειτουργία σε συγκεκριμένες ημερομηνίες του μηνός Νοεμβρίου (13, 19, 26) και Δεκεμβρίου (3, 10 και 18) του έτους 2016. Ο χώρος αυτός ευρίσκεται στο οικοδομικό τετράγωνο (Ο.Τ.) 25Α της περιοχής του Βοτανικού, όπου, σύμφωνα με τις προβλέψεις του άρθρου 3 του ν. 3512/2006 (Α' 264), όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 29 παρ. 5 στοιχείο ii του ν. 4014/2011 (Α' 209) και, εν συνεχεία, τροποποιήθηκε με το άρθρο 35 του ν. 4414/2016 (Α' 149/9.8.2016), πρόκειται να ανεγερθεί το Ισλαμικό Τέμενος, ήδη δε, κατά τον χρόνο εκδόσεως της προσβαλλομένης πράξεως, είχαν εγκατασταθεί τα συνεργεία της κοινοπραξίας των εταιρειών «J&P ΑΒΑΞ Α.Ε. - ΤΕΡΝΑ Α.Ε. - ΑΚΤΩΡ Α.Ε. - ΙΝΤΡΑΚΑΤ», στην οποία ανετέθη με την υπ' αριθμ. ΕΥΔΕΚ/919/ΠΕ/27.1.2014 απόφαση του Υπουργού Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων η εκτέλεση του έργου της κατασκευής του τεμένους. Στο προσβαλλόμενο έγγραφο διαλαμβάνονται τα εξής σε απάντηση των ως άνω υποβληθέντων εγγράφων αιτημάτων: «Α) Έξωθεν του επί της Ι. Οδού 114 χώρου διατίθενται αστυνομικές δυνάμεις με σκοπό την αποτροπή - πρόληψη οποιασδήποτε έκνομης ενέργειας σε βάρος των υφιστάμενων εγκαταστάσεων. Β) Ο εν λόγω χώρος έχει περιέλθει σε κοινοπραξία εταιρειών στις οποίες έχει ανατεθεί η κατασκευή έργου· επίσης τη φύλαξη - φρούρηση του χώρου έχει αναλάβει εταιρεία υπηρεσιών ασφαλείας. Γ) Περαιτέρω και όσον αφορά τα διαλαμβανόμενα στις αιτήσεις σας παρακαλείστε να έρθετε σε επικοινωνία με τους αρμόδιους (κοινοπραξία έργου) καθόσον τα αιτήματά σας περί εισόδου σε αυτόν εκφεύγουν των αρμοδιοτήτων μας».

5. Επειδή, στο άρθρο 11 του ν. 4249/2014 (Α' 73) «Αναδιοργάνωση της Ελληνικής Αστυνομίας κ.λπ.» ορίζονται τα εξής: «1. Η Ελληνική Αστυνομία είναι Σώμα Ασφαλείας, με τοπική αρμοδιότητα σε όλη την επικράτεια, εκτός από τους χώρους αρμοδιότητας του Λιμενικού Σώματος - Ελληνικής Ακτοφυλακής ... και έχει ως αποστολή: α. Την εξασφάλιση της δημόσιας ειρήνης και ευταξίας και της απρόσκοπτης κοινωνικής διαβίωσης των πολιτών, που περιλαμβάνει την άσκηση της αστυνομίας γενικής αστυνόμευσης και τροχαίας, β. ... 3. Η άσκηση της αστυνομίας γενικής αστυνόμευσης περιλαμβάνει ιδίως: α. τη διασφάλιση της κοινωνικής ειρήνης και ευταξίας και την παροχή έννομης προστασίας στους πολίτες και συνδρομής στις αρχές, β. την τήρηση της τάξης στους δημόσιους χώρους και στις δημόσιες συγκεντρώσεις και συναθροίσεις και την προστασία των ατομικών και συλλογικών δικαιωμάτων των πολιτών κατά τις εκδηλώσεις αυτές, γ. ...». Εξ άλλου, το π.δ. 141/1991 «Αρμοδιότητες οργάνων και υπηρεσιακές ενέργειες του προσωπικού του Υπουργείου Δημόσιας Τάξης και θέματα οργάνωσης Υπηρεσιών» (Α' 58) -το οποίο εκδόθηκε κατ' εξουσιοδότηση, μεταξύ άλλων, του άρθρου 11 παρ. 1 περ. α, β και στ του ν. 1481/1984 (Α' 152), όπως το άρθρο αυτό αντικαταστάθηκε με το άρθρο 1 παρ. 1 του ν. 1590/1986 (Α' 49)-προβλέπει στο άρθρο 159 ότι «1. Συνδρομή ονομάζεται η βοήθεια που παρέχει η Ελληνική Αστυνομία σε αρχές και τα όργανά τους κατά την εκτέλεση της υπηρεσίας τους, καθώς και αυτή που παρέχει σε ιδιώτη του οποίου προσβάλλονται παράνομα τα συνταγματικώς κατοχυρωμένα δικαιώματα. 2. Στην έννοια της συνδρομής της προηγούμενης παραγράφου δεν περιλαμβάνεται η βοήθεια που η Ελληνική Αστυνομία είναι υποχρεωμένη να παρέχει σε αρχές και ιδιώτες με δική της πρωτοβουλία για την εκπλήρωση της αποστολής της, στα πλαίσια του Συντάγματος και των νόμων. 3. Αρμόδια για την παροχή της συνδρομής και τον καθορισμό της απαιτουμένης σε κάθε περίπτωση δύναμης είναι το κατά τόπον αρμόδιο Αστυνομικό Τμήμα ή Αστυνομικός Σταθμός. 4. .», στο άρθρο 161 ότι «1. Για την παροχή συνδρομής σε άλλες αρχές του δημόσιου τομέα γενικά και τα όργανά τους απαιτείται προηγούμενη έγγραφη αίτηση, στην οποία να αναγράφεται η πράξη που πρόκειται να εκτελεστεί και οι διατάξεις των νόμων που επιτρέπουν την εκτέλεσή τους. 2. Σε περιπτώσεις κατεπείγουσας ανάγκης η αίτηση μπορεί να γίνει προφορικά και εκ των υστέρων να υποβληθεί εγγράφως. Κατεπείγουσα ανάγκη υπάρχει όταν από την αναβολή εκτέλεσής της η πράξη κινδυνεύει να ματαιωθεί. 3. . 4. Η δύναμη που διατάσσεται για την συνδρομή παρίσταται για την καταστολή τυχόν αντίστασης σε βάρος του οργάνου κατά την ενέργεια της πράξης που αναφέρεται στην αίτηση συνδρομής και την πρόληψη άλλων αξιοποίνων πράξεων τόσο από τους θιγόμενους όσο και από το όργανο που ενεργεί» και στο άρθρο 162 ότι «1. Για την παροχή συνδρομής σε ιδιώτες εφαρμόζονται ανάλογα οι διατάξεις των παραγράφων 1, 2 και 4 του προηγούμενου άρθρου. Η συνδρομή παρέχεται μόνον εφόσον ο διοικητής της αρμόδιας Υπηρεσίας βεβαιωθεί ότι η πράξη που πρόκειται να εκτελεστεί είναι νόμιμη και κρίνει ότι η παρουσία της Αστυνομίας είναι απαραίτητη για την πρόληψη αξιοποίνων πράξεων».

6. Επειδή, με την προσβαλλόμενη πράξη ο Διοικητής του Αστυνομικού Τμήματος Κολωνού απεφάνθη επί εγγράφων αιτημάτων για την παροχή αστυνομικής συνδρομής που υπεβλήθησαν από ιδιώτες και, συγκεκριμένα, από τον πρώτο των αιτούντων εξωραϊστικό σύλλογο και την 151η των αιτούντων ***. Η πράξη αυτή, η οποία εξεδόθη από τον Διοικητή του ως άνω Αστυνομικού Τμήματος κατά την ενάσκηση των αρμοδιοτήτων του που προβλέπονται στις παρατεθείσες στην προηγούμενη σκέψη διατάξεις και με την οποία κρίνεται ότι δεν συντρέχει περίπτωση ικανοποιήσεως του αιτήματος παροχής αστυνομικής συνδρομής, έχει εκτελεστό χαρακτήρα και προσβάλλεται παραδεκτώς με την υπό κρίση αίτηση.

7. Επειδή, όπως προκύπτει από το ανωτέρω εκτεθέν ιστορικό, ο πρώτος των αιτούντων εξωραϊστικός σύλλογος και η 151η αιτούσα *** υπέβαλαν επαναλαμβανόμενα αιτήματα για την τέλεση λειτουργίας στον επίμαχο χώρο σε διάφορες ημερομηνίες. Τέτοια αιτήματα, μάλιστα, εξακολούθησαν να υποβάλλουν και μετά την έκδοση της προσβαλλομένης πράξεως. Η δε απάντηση που δίδεται με το προσβαλλόμενο έγγραφο, το οποίο αναφέρεται σε όλα τα υποβληθέντα αιτήματα, αφορά εν γένει τη δυνατότητα παροχής συνδρομής της αστυνομικής αρχής για την τέλεση λειτουργίας στον εν λόγω χώρο. Συνεπώς, το περιεχόμενο της προσβαλλομένης πράξεως δεν εξαντλήθηκε με την πάροδο των συγκεκριμένων ημερομηνιών, τις οποίες αφορούσαν τα υποβληθέντα αιτήματα και, ως εκ τούτου, δεν τίθεται ζήτημα απαραδέκτου της υπό κρίση αιτήσεως λόγω εκλείψεως του αντικειμένου της προ της ασκήσεώς της, όπως υποστηρίζει το καθ' ου Δημόσιο με το από 5.12.2017 υπόμνημα που κατέθεσε μετά τη συζήτηση της υποθέσεως, εντός της ταχθείσης από το Δικαστήριο προθεσμίας.

8. Επειδή, ο πρώτος των αιτούντων «Εξωραϊστικός -φυσιολατρικός και πολιτιστικός Σύλλογος Βοτανικού - Ρουφ Η ΑΘΗΝΑ», έχει ως σκοπό, κατά το άρθρο 2 του καταστατικού του, την κοινωνική, πολιτιστική και πνευματική ανάπτυξη, καθώς και την ανάπλαση και τον εξωραϊσμό της περιοχής Βοτανικού - Ρουφ, της περιοχής, δηλαδή, στην οποία, κατά τους ισχυρισμούς των αιτούντων, έχει τεθεί σε δημόσια λατρεία ο «Ιερός Ναός Αγίας Τριάδος - Παναγίας Ελευθερώτριας». Οι λοιποί αιτούντες επικαλούνται την ιδιότητά τους ως ορθοδόξων χριστιανών, ισχυρίζονται δε ότι με την προσβαλλόμενη πράξη εμποδίζονται στην άσκηση της θρησκευτικής τους ελευθερίας. Εν όψει των ανωτέρω, με έννομο συμφέρον ασκείται η υπό κρίση αίτηση από τους αιτούντες που νομιμοποιήθηκαν (πρβλ. ΣτΕ 2399/2014 Ολομ.).

9. Επειδή, όπως έχει κριθεί (βλ. ΣτΕ 1920/2014, 625/2016), κατά την έννοια του άρθρου 13 του Συντάγματος είναι ελεύθερη η άσκηση της λατρείας, της εξωτερικής δηλαδή εκδήλωσης της πίστεως με ορισμένες πανηγυρικές πράξεις -εφ' όσον πρόκειται περί λατρείας «γνωστής θρησκείας» κατά την έννοια του Συντάγματος και δεν προσβάλλονται η δημόσια τάξη ή τα χρηστά ήθη διά των συγκεκριμένων πράξεων λατρείας-, και όταν γίνεται δημοσίως και απαιτείται επί πλέον για τον σκοπό αυτό η ανέγερση ή η θέση σε λειτουργία θρησκευτικού κτηρίου (ναού ή ευκτηρίου οίκου). Τελεί, όμως, κατά την ως άνω συνταγματική διάταξη, η ελευθερία της εκδήλωσης των θρησκευτικών πεποιθήσεων (ελευθερία της λατρείας) υπό τους όρους των (ουσιαστικών και τυπικών) νόμων γενικής εφαρμογής, με τους οποίους επιδιώκονται σκοποί δημοσίου συμφέροντος σε εκτέλεση άλλων συνταγματικών διατάξεων (όπως π.χ. οι φορολογικοί νόμοι ή οι νόμοι περί αναγκαστικής απαλλοτριώσεως, επιτάξεων, σχεδίων πόλεων, ρυμοτομίας και δημόσιας υγείας· πρβλ. ΣτΕ 906/1948 ως προς την παρακώλυση της ασκήσεως της λατρείας λόγω της εφαρμογής διατάξεων «νόμων γενικού περιεχομένου»· πρβλ. επίσης για την ελευθερία της θρησκευτικής συνείδησης και τους νόμους γενικής εφαρμογής υπό το κράτος του ισχύοντος Συντάγματος, ΣτΕ 2706/1977 Ολομ., 582/2011). Ειδικότερα, η ανέγερση και η θέση σε λειτουργία θρησκευτικού κτηρίου, ως μερικότερες εκδηλώσεις της ελευθερίας της λατρείας, προϋποθέτουν την ύπαρξη ή νόμιμη ανέγερση του κατάλληλου χώρου, σε ακίνητο, το οποίο καθιερώνεται ως χώρος δημόσιας λατρείας κατόπιν τηρήσεως των πολεοδομικών και άλλων διατάξεων νόμων γενικής εφαρμογής (πρβλ. ΣτΕ 721/1969), και υπόκεινται, μεταξύ άλλων, στις ρυθμίσεις και τους περιοριστικούς όρους της σχετικής με τις χρήσεις γης και τις χρήσεις των κτηρίων και των τμημάτων αυτών χωροταξικής και πολεοδομικής νομοθεσίας, εν όψει των οριζομένων στην παράγραφο 2 του άρθρου 24 του Συντάγματος, κατά την οποία διάταξη «η χωροταξική αναδιάρθρωση της Χώρας, η διαμόρφωση, η ανάπτυξη, η πολεοδόμηση και η επέκταση των πόλεων και των οικιστικών γενικά περιοχών υπάγεται στη ρυθμιστική αρμοδιότητα και τον έλεγχο του Κράτους, με σκοπό να εξυπηρετείται η λειτουργικότητα και η ανάπτυξη των οικισμών και να εξασφαλίζονται οι καλύτεροι δυνατοί όροι διαβίωσης» (πρβλ. ΣτΕ 2308/2000).

10. Επειδή, όπως προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου, ο επίμαχος χώρος, στον οποίο οι αιτούντες επιθυμούν να έχουν πρόσβαση για την τέλεση λειτουργίας, ευρίσκεται εντός εγκαταστάσεων που έχουν ανεγερθεί για την εξυπηρέτηση των αναγκών του Πολεμικού Ναυτικού.

Συγκεκριμένα, οι εγκαταστάσεις αυτές κείνται σε τμήμα του δημοσίου ακινήτου με Αριθμό Βιβλίου Καταγραφής (Α.Β.Κ.) ., ως προς το οποίο στο υπ' αριθμ. ./1. 11.2016 έγγραφο της Περιφερειακής Διεύθυνσης Δημόσιας Περιουσίας Αττικής του Υπουργείου Οικονομικών προς την Εισαγγελία Πρωτοδικών Αθηνών αναφέρονται τα εξής: «. Το δημόσιο ακίνητο με ΑΒΚ 46 Αθηνών (συνολικής έκτασης 124 περίπου στρεμμάτων), σε τμήμα του οποίου πρόκειται να ανεγερθεί το Ισλαμικό Τέμενος, περιήλθε στο Ελληνικό Δημόσιο μετά από απαλλοτρίωση δυνάμει του από 4.9.1915 Βασιλικού Διατάγματος. Με το από 12.12.1956 Β.Δ. (ΦΕΚ 295/Α'/10.12.1956) όπως αυτό τροποποιήθηκε με το Π.Δ. 212/2002 (ΦΕΚ 202/Α'/29.8.2002) η εν λόγω έκταση και τμήμα του όμορου δημοσίου κτήματος με ΑΒΚ 2928 αποτελούν το "Ναυτικό Οχυρό Βοτανικού". Με το υπ' αριθ. 95/21.9.2010 Προεδρικό Διάταγμα (ΦΕΚ 169/Α'/27.9.2010), τμήμα του δημοσίου κτήματος με ΑΒΚ 46 εμβαδού 20.367,94 τ.μ. και τμήμα του ομόρου δημοσίου κτήματος με ΑΒΚ 2928 εμβαδού 937,89 τ.μ. . αποχαρακτηρίστηκαν από Ναυτικό Οχυρό και παραδόθηκαν στην Υπηρεσία μας με το από 19.11.2010 σχετικό Πρωτόκολλο Παράδοσης - Παραλαβής. Με τον ν. 4014/2011 (ΦΕΚ 209/Α'/2011), επιτράπηκε σε τμήμα του δημοσίου ακινήτου η εγκατάσταση και κατασκευή Τεμένους, περιλαμβανομένων και των απαραίτητων κτηρίων υποστηρικτικών λειτουργιών, μέσω της κατάλληλης προς τούτο μετασκευής υφισταμένων κτηρίων. Ήδη με τον ν. 4389/2016 (ΦΕΚ 94/Α'/2016), και συγκεκριμένα δυνάμει του άρθρου 196 αυτού, όλα τα ακίνητα κυριότητας Ελληνικού Δημοσίου περιήλθαν κατά κυριότητα στην Εταιρεία με την επωνυμία "ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΚΙΝΗΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΟΥ Α.Ε.", ενώ η Υπηρεσία μας παραμένει από κοινού αρμόδια με την προαναφερόμενη Εταιρεία για τη διενέργεια κάθε δικαστικής ή διοικητικής πράξης που αφορά την προστασία αυτών, δυνάμει της παραγράφου 13 του ίδιου άρθρου, ισχύουν δε προς τούτο όλες οι διατάξεις περί προστασίας των δημοσίων κτημάτων ...». Με το ίδιο έγγραφο ζητείται από την Εισαγγελία Πρωτοδικών να προβεί σε όλες τις κατά νόμο αναγκαίες ενέργειες για την άσκηση ποινικής δίωξης και την άμεση εκκένωση του χώρου που προορίζεται για την ανέγερση του ισλαμικού τεμένους από άγνωστα πρόσωπα που τον έχουν καταλάβει. Εξ άλλου, το πολεοδομικό καθεστώς της περιοχής όπου κείνται οι επίμαχες εγκαταστάσεις, ρυθμίζεται από τις διατάξεις του π.δ. της 20.9.1995 «Έγκριση πολεοδομικής μελέτης αναθεώρησης και επέκτασης τμημάτων των δήμων Αθηναίων, Αγίου Ιωάννη Ρέντη, Αιγάλεω, Περιστερίου και Ταύρου (περιοχή Ελαιώνα) (Ν. Αττικής)» (Δ' 1049), όπως αυτό τροποποιήθηκε αρχικώς με τις διατάξεις του άρθρου 29 παρ. 5 στοιχ. i του ν. 4014/2011 και, εν συνεχεία, με το άρθρο 35 παρ. 1 του ν. 4414/2016. Συγκεκριμένα, οι εν λόγω εγκαταστάσεις κείνται στο οικοδομικό τετράγωνο (Ο.Τ.) . της πολεοδομικής ενότητας «Ελαιώνα», το οποίο δημιουργήθηκε κατόπιν της τροποποιήσεως των διατάξεων του π.δ. της 20.9.1995 με το άρθρο 35 του ν. 4414/2016, με τον διαχωρισμό του αρχικού Ο.Τ. . σε δύο αυτοτελή οικοδομικά τετράγωνα (Ο.Τ. . και Ο.Τ. .). Το ως άνω αρχικό Ο.Τ. . χαρακτηριζόταν από το εγκεκριμένο με το π.δ. της 20.9.1995 σχέδιο της περιοχής ως κοινόχρηστος χώρος πρασίνου, ενώ το άρθρο 3 παρ. 8 του εν λόγω π.δ/τος προέβλεπε ότι «Μέσα στους κοινόχρηστους χώρους επιτρέπεται ο καθορισμός χώρων κοινωνικών και πολιτιστικών λειτουργιών σε ποσοστό μέχρι 5%. Στους χώρους αυτούς επιτρέπονται οι χρήσεις: εστιατόρια, αναψυκτήρια, χώροι συνάθροισης κοινού, πολιτιστικά κτίρια, κτίρια εκπαίδευσης, υπαίθριες αθλητικές εγκαταστάσεις, κτίρια κοινωνικής πρόνοιας. Για την εγκατάσταση των παραπάνω δραστηριοτήτων θα υποβάλλεται εφάπαξ μελέτη στον Οργανισμό της Αθήνας σε έκταση ενός τουλάχιστον Ο.Τ. που θα εγκρίνεται με υπουργική απόφαση, ο δε συντελεστής δόμησης για το σύνολο των παραπάνω δραστηριοτήτων δεν θα υπερβαίνει το 0,1 ...». Με το άρθρο 29 παρ. 5 στοιχ. i του ν. 4014/2011 τροποποιήθηκε το άρθρο 3 παρ. 8 του π.δ. της 20.9.1995 και ρητώς ορίσθηκε ότι εντός των κοινοχρήστων χώρων του σχεδίου είναι επιτρεπτός και ο καθορισμός χώρων θρησκευτικών λειτουργιών, ενώ μεταξύ των επιτρεπομένων στους χώρους αυτούς χρήσεων προστέθηκαν και οι θρησκευτικοί χώροι, χωρίς κατά τα λοιπά να μεταβληθεί το προβλεπόμενο όριο (5%), μέχρι το οποίο είναι επιτρεπτός ο καθορισμός τέτοιων χρήσεων εντός των κοινοχρήστων χώρων ούτε η διαδικασία καθορισμού των χρήσεων και εγκαταστάσεως των σχετικών δραστηριοτήτων, η οποία προϋποθέτει την έκδοση εγκριτικής υπουργικής απόφασης. Περαιτέρω, με το στοιχείο ii της ίδιας παραγράφου (παρ. 5) του άρθρου 29 του ν. 4014/2011 τροποποιήθηκε το άρθρο 3 του ν. 3512/2006 «Ισλαμικό Τέμενος Αθηνών κ.ά.» και προβλέφθηκε η ανέγερση του Ισλαμικού Τεμένους «σε τμήμα του δημόσιου ακινήτου (Α.Β.Κ. .) που περιλαμβάνεται στο Ο.Τ. 25 της περιοχής "Βοτανικού" του εγκεκριμένου ρυμοτομικού σχεδίου του Δήμου Αθηναίων, συνολικής έκτασης 850 τ.μ. ...» (βλ. και ΣτΕ 1458/2016). Ακολούθως, με την παρ. 1 του άρθρου 35 του ν. 4414/2016 τροποποιήθηκε το π.δ. της 20.9.1995 ως εξής: «α. Εγκρίνεται η τροποποίηση του ρυμοτομικού σχεδίου της πολεοδομικής ενότητας "Ελαιώνα" ... με το διαχωρισμό του Ο.Τ. . με οδό πλάτους 5,50 μ. και την εξ αυτού δημιουργία δύο αυτοτελών οικοδομικών τετραγώνων με την ονομασία Ο.Τ. . και Ο.Τ. . ... β) Στον κοινόχρηστο χώρο του νέου Ο.Τ. 25Α διαμορφώνονται παιδική χαρά, χώρος πρασίνου, καθώς και οι αναγκαίες κοινόχρηστες υπαίθριες θέσεις στάθμευσης για την εξυπηρέτηση της λειτουργίας του Τεμένους ...». Εξ άλλου, με την παρ. 2 του ως άνω άρθρου 35 του ν. 4414/2016 προστέθηκε νέο εδάφιο στην παρ. 1 του άρθρου 3 του ν. 3512/2006, σύμφωνα με το οποίο: «Τα υφιστάμενα κτίρια στην έκταση του Ο.Τ. 25Α κατεδαφίζονται υποχρεωτικά με ευθύνη και επίβλεψη της Διεύθυνσης Κτηριακών Υποδομών της Γενικής Γραμματείας Υποδομών του Υπουργείου Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων».

11. Επειδή, οι αιτούντες προβάλλουν ότι με την προσβαλλόμενη πράξη προσβάλλεται η θρησκευτική ελευθερία τους, διότι εμποδίζονται στην άσκηση του δικαιώματός τους να τελέσουν λειτουργία στον επίμαχο χώρο. Ισχυρίζονται δε οι αιτούντες ότι στον χώρο αυτό έχει τεθεί ιερός ναός σε δημόσια λατρεία ως εξής: «Εντός του κοινοχρήστου πρασίνου χώρου εις τον Βοτανικόν εις το 25 ΟΤ και επί της Ιεράς οδού αριθμός 114 από την 13.7.2016 ελειτουργήθη Ναός αφιερωμένος εις την Παναγίαν την Ελευθερώτριαν εντός υπάρχοντος κτηρίου του Πολεμικού Ναυτικού μετατραπέντος εις Ναόν ... Παραλλήλως εντός του ιδίου χώρου και εντός υπάρχοντος κτηρίου επιφανείας μ.τ. 100 περίπου, του Πολεμικού Ναυτικού, επιδιορθωθέντος . εστήθη νέος Ναός δισυπόστατος αφιερωθείς εις την Αγίαν Τριάδα και την Παναγίαν Ελευθερώτριαν τελεσθείσης και της λειτουργίας των Θυρανοιξίων την 17.10.2016. Και ο Ναός αυτός . λειτουργεί από τον Σεπτέμβριον του 2016 κανονικώς συνεχώς και αδιαλείπτως ...». Εν όψει, όμως, των εκτεθέντων στις προηγούμενες σκέψεις προκύπτει ότι, εν προκειμένω, δεν συνέτρεχε περίπτωση νόμιμης θέσεως ιερού ναού σε δημόσια λατρεία. Τούτο διότι ακόμη και αν για τη θέση σε λειτουργία ιερού ναού των Γνησίων Ορθοδόξων Χριστιανών, της ιδιαίτερης, δηλαδή, θρησκευτικής κοινότητας των παλαιοημερολογιτών, δεν απαιτείται ειδική άδεια του αρμοδίου για τις θρησκευτικές υποθέσεις Υπουργού, όπως απαιτείται για την ίδρυση, ανέγερση και λειτουργία ναού ή ευκτηρίου οίκου ετεροδόξων ή ετεροθρήσκων, κατά το άρθρο 1 του α.ν. 1363/1938 (Α' 305), όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 1 του α.ν. 1672/1939 (Α' 123) και τις διατάξεις του β.δ/τος της 20.5/2.6.1939 (Α' 220), σε συνδυασμό και με το άρθρο 27 του ν. 3467/2006 (Α' 128) [βλ. ΣτΕ 1444/1991 Ολομ.], πάντως, ιεροί ναοί της εν λόγω θρησκευτικής κοινότητας μπορούν να ιδρυθούν και να λειτουργήσουν σε υφιστάμενα κτήρια, μόνον αν τα κτήρια αυτά προορίζονται για την εξυπηρέτηση λατρευτικών αναγκών είτε σύμφωνα με την αρχική οικοδομική άδεια, είτε κατόπιν μεταβολής της χρήσεώς τους σε θρησκευτικά κτήρια κατά τη διαδικασία και υπό τις προϋποθέσεις των ισχυουσών πολεοδομικών διατάξεων. Ο καθορισμός, εξ άλλου, της συγκεκριμένης χρήσεως του κτηρίου προϋποθέτει βεβαίως τη σχετική βούληση του κυρίου του, ο οποίος έχει τη γενική εξουσία διαθέσεως αυτού. Περαιτέρω, η ίδρυση και λειτουργία ιερού ναού προϋποθέτει την επιλογή χώρου, για τον οποίο έχει νομίμως καθορισθεί η σχετική χρήση ή στον οποίο επιτρέπεται κατ' εξαίρεση η χρήση αυτή κατά τις κείμενες διατάξεις που διέπουν τον πολεοδομικό σχεδιασμό κάθε περιοχής. Στην προκειμένη περίπτωση, το κτήριο στο οποίο, κατά τους ισχυρισμούς των αιτούντων, έχει ιδρυθεί και λειτουργεί ο «Ιερός Ναός Αγίας Τριάδος -Παναγίας της Ελευθερώτριας», κείται επί του δημοσίου κτήματος με Α.Β.Κ. ., οι δε υφιστάμενες στο δημόσιο αυτό ακίνητο εγκαταστάσεις ανεγέρθησαν για την εξυπηρέτηση των αναγκών του Πολεμικού Ναυτικού, ενώ ήδη προβλέπεται η κατεδάφιση αυτών, προκειμένου να κατασκευασθεί το Ισλαμικό Τέμενος. Οι συγκεκριμένες εγκαταστάσεις, οι οποίες ουδόλως προκύπτει ότι είχαν σε προηγούμενο χρονικό διάστημα χρησιμοποιηθεί για τη λειτουργία ιερού ναού ή ευκτηρίου οίκου, κατελήφθησαν αυτογνωμόνως από άγνωστα πρόσωπα κατά τους μήνες Ιούλιο - Σεπτέμβριο του έτους 2016, μετά την εγκατάσταση στον χώρο της κοινοπραξίας, στην οποία έχει ανατεθεί η εκτέλεση του έργου της κατασκευής του Ισλαμικού Τεμένους. Εξ άλλου, όπως και οι ίδιοι οι αιτούντες αναφέρουν στο δικόγραφο της υπό κρίση αιτήσεως, οι αρμόδιες αστυνομικές αρχές, κατόπιν σχετικής εισαγγελικής παραγγελίας, προέβησαν εντός του Νοεμβρίου του 2016 σε ενέργειες για την αποβολή από τις επίμαχες εγκαταστάσεις των προσώπων που τις είχαν καταλάβει αυθαιρέτως, εις βάρος δε των προσώπων αυτών σχηματίσθηκε δικογραφία για παράβαση, μεταξύ άλλων, των διατάξεων του άρθρου 23 του α.ν. 1539/1938 «περί προστασίας των Δημοσίων Κτημάτων» (Α' 488). Περαιτέρω, η ίδρυση ιερού ναού στο συγκεκριμένο κτήριο δεν είναι συμβατή με τις παρατεθείσες στην προηγούμενη σκέψη διατάξεις που διέπουν το πολεοδομικό καθεστώς της περιοχής και με τις οποίες έχει ρυθμισθεί ειδικώς η πολεοδομική λειτουργία του επιμάχου χώρου ως χώρου προοριζομένου για την ανέγερση του ισλαμικού τεμένους με τα απαραίτητα κτήρια υποστηρικτικών λειτουργιών, ενώ και ως προς τον κοινόχρηστο χώρο του Ο.Τ. 25Α έχουν θεσπισθεί συγκεκριμένες προβλέψεις για τη διαμόρφωσή του ως χώρου πρασίνου, παιδικής χαράς, καθώς και χώρου υπαίθριας στάθμευσης για την εξυπηρέτηση των αναγκών λειτουργίας του τεμένους. Συνεπώς, εφ' όσον σύμφωνα με τα προαναφερθέντα, στον επίμαχο χώρο δεν είχε τεθεί υπό τους όρους του νόμου ιερός ναός σε δημόσια λατρεία, νομίμως απερρίφθησαν με την προσβαλλόμενη πράξη τα αιτήματα για την παροχή αστυνομικής συνδρομής για την τέλεση λειτουργίας στον εν λόγω χώρο, ανεξαρτήτως της ειδικότερης αιτιολογίας της πράξεως αυτής. Αβασίμως δε προβάλλεται από τους αιτούντες ότι η άρνηση παροχής της ζητηθείσης συνδρομής προσβάλλει το συνταγματικώς κατοχυρωμένο δικαίωμα της θρησκευτικής ελευθερίας τους. Ούτε, άλλωστε, προσβάλλεται με την απόρριψη του ενδίκου αιτήματος παροχής αστυνομικής συνδρομής το δικαίωμα ακώλυτης πρόσβασης των αιτούντων στον κοινόχρηστο χώρο του Ο.Τ. 25Α, όπως προβάλλεται με την υπό κρίση αίτηση, δεδομένου ότι τα ως άνω υποβληθέντα αιτήματα δεν αφορούσαν τη χρήση του επιμάχου κονοχρήστου χώρου κατά τον προορισμό του, όπως αυτός έχει καθορισθεί με τις ανωτέρω παρατεθείσες διατάξεις που διέπουν το πολεοδομικό καθεστώς της περιοχής, αλλά την εντός αυτού λειτουργία χώρου άσκησης θρησκευτικής λατρείας, η οποία προϋποθέτει, σύμφωνα με τα γενόμενα δεκτά ανωτέρω, τη νόμιμη ίδρυση και λειτουργία ναού ή ευκτηρίου οίκου. Εν όψει των ανωτέρω, οι ισχυρισμοί των αιτούντων περί παραβάσεως των άρθρων 2 παρ. 1, 3 παρ. 1, 4 παρ. 1 και 2, 5 παρ. 1, 13 και 25 του Συντάγματος, καθώς και των διατάξεων του ν. 4285/2014 « . για την καταπολέμηση ορισμένων μορφών και εκδηλώσεων ρατσισμού και ξενοφοβίας ...» (Α' 191) είναι απορριπτέοι. Περαιτέρω, πρέπει επίσης να απορριφθούν οι ισχυρισμοί των αιτούντων περί παραβάσεως των άρθρων 6, 7, 10, 20, 21, 41, 47 και 54 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης [ο οποίος είναι νομικά δεσμευτικός, σύμφωνα με το άρθρο 6 παρ. 1 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 1 της κυρωθείσης με το άρθρο πρώτο του ν. 3671/2008 (Α' 129) Συνθήκη της Λισσαβώνας], προεχόντως διότι, κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 51 του ως άνω Χάρτη, οι διατάξεις του διέπουν τις δράσεις των κρατών-μελών μόνον όταν εφαρμόζουν το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Συνεπώς, οι ανωτέρω διατάξεις του Χάρτη, τις οποίες επικαλούνται οι αιτούντες, δεν έχουν εφαρμογή εν προκειμένω, διότι με την προσβαλλόμενη πράξη δεν λαμβάνεται μέτρο σε εφαρμογή διατάξεως του δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (βλ. ΣτΕ 1346/2017, 1722-6/2017, 1180/2016 κ.ά.). Τέλος, καθ' ο μέρος με τους προβαλλόμενους λόγους ακυρώσεως οι αιτούντες αμφισβητούν τη νομιμότητα του καθορισμού του χώρου ανεγέρσεως του Ισλαμικού Τεμένους, οι λόγοι αυτοί προβάλλονται απαραδέκτως, δεδομένου ότι δεν αφορούν πλημμέλεια της προσβαλλομένης πράξεως ή άλλης πράξεως παραδεκτώς εξεταζομένης παρεμπιπτόντως επ' ευκαιρία της προσβολής της ένδικης αποφάσεως της αστυνομικής αρχής.

12. Επειδή, κατόπιν των ανωτέρω, η κρινόμενη αίτηση πρέπει να απορριφθεί.

Δ ι ά  τ α ύ τ α

Απορρίπτει την υπό κρίση αίτηση.

Διατάσσει την κατάπτωση του παραβόλου.

Επιβάλλει στους αιτούντες τη δικαστική δαπάνη του Δημοσίου, η οποία ανέρχεται στο ποσό των τετρακοσίων εξήντα (460) ευρώ.

Η διάσκεψη έγινε στην Αθήνα στις 20 Δεκεμβρίου 2017

Ο Προεδρεύων Σύμβουλος Η Γραμματέας

Ε. Αντωνόπουλος Μ. Τσαπαρδώνη

και η απόφαση δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση της 26ης Μαρτίου 2019.

Η Πρόεδρος του Δ' Τμήματος Η Γραμματέας

Μ. Καραμανώφ Ι. Παπαχαραλάμπους